Bariatrik Cerrahi (Obezite Cerrahisi) Nedir?

Genel adıyla bariatrik cerrahi (obezite cerrahisi) olarak adlandırılan gastrik bypass ve diğer ameliyatların amacı sindirim sisteminizde bazı değişiklikler yapılarak kilo vermenize yardımcı olmaktır. Bariatrik cerrahiye, hastanın diyet ve egzersiz gibi olağan yöntemlerle kilo veremiyor olması, kilo sorununun hastanın günlük yaşamını riske atıyor olması ve aşırı kilonun sağlık sorunlarına yol açıyor olması durumlarında başvurulur. Bariatrik cerrahi uygulamalarının bazılarında hastanın tüketeceği yiyecek miktarı sınırlandırılır. Bazılarında ise vücudun besin maddelerini emme yeteneği azaltılmaya çalışılır. Bazı müdahaleler ise bu iki uygulamanın ikisini de kapsar. Kilo probleminin sağlık üzerinde oluşturduğu riskler, hastanın yaşı, yaşam şekli, cinsiyeti gibi bir çok parametre üzerinden ciddi bir analiz ortaya konduktan sonra karar verilen bariatrik cerrahi operasyonlarıyla önemli faydalar yaratılabilir. Fakat zayıflama cerrahilerinin tamamının ciddi riskler ve yan etkiler barındırdığı göz ardı edilmemesi gereken önemli bir noktadır. Hastanın bu konuda destek alacağı sağlık biriminin kritik önemi vardır. Bariatrik cerrahi sonrasında hasta yaşam şeklini değiştirmesi gerektiğini bilmeli, cerrahi başarının diyetinde yapacağı sağlıklı ve kalıcı değişimin müdahalenin uzun vadeli başarısı için çok önemli bir koşul olduğunu bilmelidir.

Bariatrik Cerrahi (Obezite cerrahisi) Kimlere Uygundur?

Bariatrik cerrahinin sizin için en doğru seçenek olduğunu düşünüyor olabilirsiniz ve haklı da olabilirsiniz. Fakat karar verme aşamasında hekiminiz birçok faktörü aynı anda değerlendirir. Bariatrik cerrahi, aşırı kilolu herkes için çözüm değildir. Kilo verme ameliyatına hak kazanmak için bazı tıbbi yönergelere uymanız gerekebilir. Ameliyata uygun olup olmadığınızı kapsamlı bir tarama sürecinin ardından hekiminiz değerlendirir. Bu süreçte hekiminizin, devamında daha sağlıklı bir yaşam tarzına uygun değişiklikler yapmaya istekli olup olmadığınızı da değerlendirmesi gerekir.
Obezite tanısının konduğu yani vücut kitle endeksinin 40’ın üzerinde olması durumunda hekiminiz obezitenin sürecini değerlendirir. 3 veya daha uzun yıllarca devam eden obezite, bariatrik cerrahiye ihtiyaç olduğunu gösteriyor olabilir. Vücut kitle endeks 35 ila 40 arasında olan hastalar da bariatrik cerrahiye uygun olabilir, bunun için yüksek kilodan kaynaklı, tansiyon, kalp hastalıkları riskleri, uyku apnesi, artrit gibi birçok sağlık sorunu göz önüne alınır. Hastanın bu koşulların dışında, alkol, ilaç vb.. madde bağımlısı olmaması, hormonal bir rahatsızlığının bulunmaması, olası değişikliklere adaptasyon yetkinliği gibi birçok koşul değerlendirilir ve karar bu değerlendirme sonunda alınır. Bariatrik cerrahi uygulamalarında ön analiz, sürecin sağlıklı yürümesi açısından hayati önem taşır.

Bariatrik Cerrahi Öncesi Hazırlıklar

Bariatrik cerrahi uygulamalarından birini yaptırmanız uygun görüldüğü takdirde, hekiminiz size uygulayacağı yöntem ve hazırlıklarınız konusunda ayrıntılı bir bilgi verir. Ameliyattan önce bir dizi laboratuvar testi ve muayene yaptırmanız gerekebilir. Ameliyat öncesinden başlayan bir diyet değişikliği ve aldığınız bazı ilaçların kısıtlanması ile ilgili değişiklikler olabilir. Sigara kullanan hastaların sigarayı bırakması gerekebilir. Bu süreçte sorumlu bir hekim, hazırlık süreci kadar ameliyat sonrası süreçle ilgili de ayrıntılı bilgi paylaşır. Ameliyat sonrası bakımınızın planlanmasından, olası egsersiz ve diyet programlarına kadar her türlü detay ile ilgili bilgi aldığınızdan emin olmanız gözden kaçırmamanız gereken bir husustur.

Bariatrik Cerrahi Nasıl Yapılır?

Geçireceğiniz bariatrik cerrahi operasyonunun ayrıntıları, kişisel durumunuza, zayıflama ameliyatının türüne, hastanenin ve/veya doktorun uygulamalarına bağlıdır. Bazı kilo verme ameliyatları halk arasında açık ameliyat olarak tanımlanan geleneksel büyük veya açık insizyonlarla yapılabilir.
Fakat modern tıbbın büyük bir konforu olarak günümüzde bariatrik cerrahi operasyonlarının birçok türü laparoskopik olarak yapılmaktadır. Laparoskop, en basit tanımla bir kamera takılı ince, boru şeklinde bir alettir. Laparoskop, karındaki küçük bir kesikten içeri giren laparoskopun ucundaki küçük kamera sayesinde cerrah karnınızın içini büyük bir kesiye gerek olmadan görür ve çalışır. Bu şekilde yapılan müdahale sonucu iyileşme daha hızlı olur ama laparoskopik müdahale herkes için uygun değildir.

Bariatrik Cerrahi Türleri Nelerdir?

Hekiminizin sizin için uygun bulacağı bariatrik cerrahi müdahaleler etki mekanizmalarına göre iki gruba ayrılır.

Kısıtlayıcı Ameliyatlar

Bariatrik cerrahi kapsamında yapılan müdahalelerin ilk grubun kısıtlayıcı ameliyatlar yer alır.

Ayarlanabilir Gastrik Bantlama (AGB)

Çoğunluk tarafından mide kelepçesi olarak adlandırılan ayarlanabilir gastrik bantlama kısaca midenin boyun kısmına silikon bir halka geçirilmesidir. Son derece basit bir uygulama olması ve yan etkilerinin az olması nedeniyle tercih edilen bir müdahaledir. Diğer yöntemlere göre daha az kilo verdiren bir operasyon olması sebebiyle her hasta için uygun olmayabilir.

Tüp Mide (Sleeve Gastrektomi)

Tüp mide (Sleeve Gastrektomi) prosedürü tipik olarak laparoskopik olarak yapılır. Sleeve gastrektomi sırasında, midenin yaklaşık yüzde 80’i çıkarılır. Midenizin büyüklüğünü sınırlamak, tüketebileceğiniz yiyecek miktarını kısıtlar. Ek olarak, prosedür kilo kaybına yardımcı olan hormonal değişiklikleri teşvik eder. Aynı hormonal değişiklikler, yüksek tansiyon veya kalp hastalığı gibi aşırı kilo ile ilişkili durumların hafifletilmesine de yardımcı olur.

Emilim Bozucu Ameliyatlar
Roux-en-Y gastrik bypass (RYGB)

Kısaca gastrik bypass olarak bilinen Roux-en-Y Gastrik bypass, bariatrik cerrahi müdahalelerinin en yaygınlarından biridir ve 50 yılı aşkın bir süredir uygulanır. En basit tanımla bu operasyon sonucunda mide sindirim sistemindeki görevinden alınır ve devre dışı bırakılır. Yapılan bu işlemin geri dönüşü mümkündür ve kilo kaybı konusunda başarılı bir yöntem olduğu binlerce operasyonla kanıtlanmıştır.
Bu operasyonda cerrah mideyi küçülterek, ince bağırsağı küçülen mideye bağlar. Yiyecekler midenizin çoğunu ve ince bağırsağınızın ilk bölümünü atlar ve bunun yerine doğrudan ince bağırsağınızın orta kısmına girer. Bu operasyonda hasta hem midesi küçüldüğü için daha az yemek yeme isteği duyar hem de ince bağırsağın mideye bağlanmasıyla besinlerin emilimi azalır. Emilimin azalmasıyla kalori de azalır ve kilo kaybı hızla gerçekleşir.

Mini Gastrik Bypass

Mini gastrik Bypass operasyonu normal by pass operasyonuna göre daha kolaydır. Bu operasyon sırasında yaklaşık 2 metre ince bağırsağın, devre dışı bırakılması sağlanır. Mini gastrik Bypass hem gıda alımını kısıtlayıcı hem de gıda emilimini bozucu bir ameliyattır. Geri dönüş olanağı barındırması, revizyonunun kolay olması, hızlı kilo verdirmesi, ameliyat sonrası diyetin daha esnek olması ve uzun süreli kilo alım riskinin düşük olması gibi nedenlerle son yıllarda giderek daha çok tercih edilmektedir.

Duodenal Switch

Geri alınamaz bir cerrahi işlem olan switch veya duodenal switch operasyonu tüp mide ve gastrik bypass süreçlerinin birleştiren müdahale olarak tanımlanabilir. Cerrahınız ilk aşamada, midenin yüzde 80’inini çıkarır, geriye kalan bölümü bir tüp haline getirir ve sleeve gastrektomi işlemi yapar. Normal koşullarda 1.5 ila 2 litrelik bir hacme sahip olan midenin hacmi 120-150 ml hacmine küçültülmüş olur. Midenin küçülmesini takiben bağırsak ayrılarak iki ayrı yolda ortak bir kanal oluşturulur. Olağan koşullar altında mideye ve ardından bağırsağa gidecek olan besin maddeleri ince bağırsağın alt kısmına gönderilmiş olur. Hasta çok daha az besinle doygunluk hissi yaşar ve bağırsak yolları kısaldığı için emilim azalmış olur. Emilimin azalması da kalori alımını azaltır. Bu yolla kilo vermek kaçınılmazdır.

Bariatrik Cerrahi Sonrası Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Bariatrik cerrahi uygulamalarından sonra vücudunuz yediğiniz yiyeceklerden yeterli miktarda vitamin ve minerali elde edemez. Fakat hala onları ihtiyacı vardır. Bu sebeple vitamin ve mineral takviyelerinizi hekiminizin tavsiyeleri doğrultusunda her gün aldığınızdan emin olmalısınız. Yine hekiminiz durumunuza göre size bazı takviye besinler önerebilir. İhtiyacınız olan takviyeler, sahip olduğunuz bariatrik cerrahinin türüne bağlıdır. Hayatınızın geri kalanında hekiminizin gözetimiyle bu takviyeleri almak durumunda kalabilirsiniz.
Sıvı alımı kritik önem taşır. Dehidrasyonu önlemeye yardımcı olacak takviye besinlerde sıvı kullanımında talimatlara uygun davranmanız önem taşır. Gazlı içecekler, kafein veya alkol içeren içecekler içmeniz muhtemelen yasaklanacak veya sınırlandırılacaktır. Bu içecekleri kullanımı ile ilgili mutlaka hekiminize danışmalısınız.
Beslenme düzeninizi disipline etmeniz ve planlanan zamanlarda yemek yemeniz artık çok daha büyük önem taşır. Yavaş yiyin ve yemeğinizi çok iyi çiğneyin. Yemeğinizi bitirmek için en az 20 dakika ayırın.
Yüksek yağlı yiyeceklerden ve tatlılardan kaçının. Kaybettiğiniz kiloyu geri almamak için yağ ve şeker ile olan ilişkinizi mutlaka diyetin gerektirdiği sınıra çekin.
Diyetisyen kontolünde olmanız önem taşır. O size sadece listeler vererekbeslenme sisteminizi düzene sokmaz aynı zamanda beslenme yönergelerini takip etmenize yardımcı olur. Verdiğiniz kiloyu zaman içinde korumak için yine diyetisyen kontrolünde olmanız gerekir.

Sormaktan Çekinmeyiniz

Doktorunuza Danışın

Open chat